Dakpanaanpak voor soepele overgang van school naar werk

Vrijwel alle scholen in het Voortgezet Speciaal Onderwijs en Praktijkonderwijs hebben voor de route van school naar werk een aantal vaste stappen. Het onderzoeksteam kwam het afgelopen jaar tot de conclusie hoe belangrijk het is dat deze stappen elkaar overlappen. “Net zoals dakpannen elkaar overlappen om te voorkomen dat er een lekkage ontstaat”, zegt onderzoeker Branko Hagen, die dan ook de term dakpanaanpak bedacht.

Lees meer

Tijdens hun schoolperiode krijgen leerlingen te maken met meerdere overgangssituaties, zoals die van school naar stage en die van school naar werk. Dat betekent ook dat ze te maken krijgen met een ‘overgang’ in de begeleiding. Zo gaat de begeleiding van de leraar over op de stagecoördinator en de begeleiding van de stagecoördinator over op bijvoorbeeld een jobcoach van de gemeente. “De overdracht van een dossier is hierbij vaak niet voldoende”, zegt Hagen. “We hebben hier te maken met leerlingen in specifieke situaties en met specifieke mogelijkheden. Hun begeleiding is zo persoonsgebonden, die krijg je nooit goed op papier.”

Vroege samenwerking
Een ‘warme overdracht’ is dus vaak niet toereikend, aldus Hagen, maar wat werkt dan wel? “Tijdens ons onderzoek zagen we in diverse regio’s dat de samenwerking tussen scholen, instanties en werkgevers al begint ruim voordat leerlingen een volgende stap in hun route naar werk maken. De partijen trekken gezamenlijk op bij de overstap naar bijvoorbeeld stages, werkervaringsplaatsen, tijdelijke banen en vaste banen. Hierdoor vertoont de ondersteuning een flinke overlap en kan die op elk moment worden bijgesteld, geïntensiveerd of juist teruggedraaid. We hebben gemerkt dat waar op deze manier wordt samengewerkt de overgangen beter verlopen. En andersom, dat de overgangen voor de leerlingen minder goed verlopen als die gezamenlijke betrokkenheid minder intensief is.”

De dakpanaanpak, zoals hierboven beschreven, zorgt er dus voor dat elk onderdeel van het leven van de leerling (en de ondersteuning) als een dakpan inhaakt op het volgende én vorige onderdeel. Hierdoor ontstaat er geen lekkage in het dak, oftewel gat in de ontwikkeling van de leerling.

“En als de ‘opvolger’ vragen heeft of met mislukte plaatsingen te maken krijgt, kan hij altijd overleggen met de ‘overdrager’. Want vergeet niet dat de leerling jarenlang intensief is begeleid door de school. Al die kennis over een leerling en zijn thuisomgeving kan zo worden meegewogen in de beslissingen die erna moeten worden genomen.” Volgens Hagen is de overlap echt cruciaal, omdat een rammelend pannendak grote gevolgen kan hebben voor het verdere leven van de leerling.

Hij pleit er ook voor dat de leerlingen zelf al vroeg in contact komt met de persoon die de begeleiding uiteindelijk zal overnemen als hij of zij van school is. “Het is goed als ze elkaar al leren kennen als de leerling nog op school zit, bijvoorbeeld tijdens oudergesprekken. Als er dan later dingen gebeuren waarbij ze hulp nodig hebben, hoeven de inmiddels oud-leerlingen niet eerst uit te zoeken bij wie ze moeten zijn. Bovendien kunnen ze dan al tijdig beginnen met het opbouwen van een vertrouwensband.”

Rol stagecoördinator
In de eerste jaren zijn het vooral de docenten die de leerlingen begeleiden, maar daarna, als de eerste (interne) stages voor de deur staan, krijgen de stagecoördinatoren volgens Hagen de belangrijkste rol binnen de dakpanstructuur. Zij werken binnen school samen met docenten, leerlingen en hun ouders. En buiten school met een actief en betrokken netwerk van werkgevers en met (vaste contactpersonen bij) instanties als de gemeente en UWV. “Wij hebben in ons onderzoek gemerkt dat veel stagecoördinatoren graag nog eerder betrokken willen worden. Bijvoorbeeld door – liefst samen met vakmensen uit sectoren – in lessen aandacht te geven aan wat voor werk de arbeidsmarkt heeft te bieden. Het grote voordeel daarvan is ook dat ze de leerlingen dan al eerder zien en dat de overgang in begeleiding soepel in elkaar overloopt. Precies zoals de dakpanaanpak dat beoogt.”

Hagen sluit af: “De beste route van school naar werk bereik je door rond overgangssituaties samen te kijken naar de keuzes die met de leerling genomen kunnen worden. Zorg ervoor dat die dakpannen stevig liggen en werk onder die overlap aan een soepele overgang.”

Meer weten over de dakpanaanpak? Bekijk het reflectiedocument (pagina 11 en verder).

Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Contact

Verstuur

Aanmelden

Meld aan